Mgr. Rob Mutsaerts: ‘Vergeeft God alles?’


God is genadig, God is barmhartig. De tollenaars Mattheüs en Zacheüs beamen het. De overspelige vrouw en Petrus hebben het eveneens ondervonden. Maria beaamt het in haar Magnificat: “Barmhartig is Hij voor ieder die Hem erkent”. Degenen die Hem niet ‘erkennen’ komen er minder genadig van af. Waarom eigenlijk?

Juist datgene wat vergeven is, was het waard om voor gestraft te worden, of het nu vergeven is of niet. Dat je zonden vergeven zijn, wil niet zeggen dat, hetgeen vergeven is, niet slecht zou zijn. Integendeel. Als het geen kwaad betrof, zou vergeving niet aan de orde zijn.

Men zegt wel eens: God is genadig omdat God liefde is. Maar, ‘genade’ en ‘liefde’ betekenen niet hetzelfde. Je houdt van iets omdat het goed is (liefde dient uiteraard niet worden verward met lust), terwijl van genade slechts sprake is als er kwaad in het spel is. Als we onze deelname aan het kwaad ontkennen en het zelfs goedpraten, kan er van genade geen sprake zijn.

Chesterton heeft eens gezegd dat het tegenovergestelde van ‘grappig’ niet ‘serieus’ is, maar ‘niet grappig’. Zo is ook het tegenovergestelde van ‘genade’ ‘genadeloos’. Genade – oftewel barmhartigheid – is nauw verbonden met rechtvaardigheid. In een wereld waar iedereen gerechtvaardigd is, waar iedereen alleen maar goed doet, is totaal geen behoefte aan Gods erbarmen. Daar waar iedereen doet wat juist is, is liefde. Maar zo zit de wereld niet in elkaar.

Genade is beperkter dan we in eerste instantie zouden denken. We streven naar een rechtvaardige wereld. Dat betekent dat alles wat de rechtvaardigheid bedreigt (geweld, misdrijven, etc.) niet ongestraft mag blijven. Straffeloosheid gaat tegen ons rechtvaardigheidsgevoel in. Het verstoort de harmonie, het brengt de maatschappij uit balans. Alleen een rechtvaardige straf kan dit herstellen. Vandaar dat een Laatste Oordeel logisch is.

Genade is het vergeven van wat niet vergeven zou moeten worden. Genade gaat dan ook niet vooraf, maar volgt op vergeving en straf. Genade betekent geenszins dat de ernst van de zonde gebagatelliseerd wordt. Het bevestigt het juist. Maar het verhindert God niet om ons een nieuwe kans te geven. God vergeeft onze zonden niet omdat Hij genadig is. Hij vergeeft als wij bekennen dat wij gezondigd hebben en beseffen dat we de harmonie verstoord hebben. Dat doet God omdat Hij liefde is. Je kunt het niet opeisen. Genade is iets krijgen zonder dat je het verdiend hebt. Het is dan ook dwaas dat sommige mensen sacramenten claimen – zoals het ontvangen van de H. Communie – terwijl men blijft volharden in een zondige levensstaat. Zonde verdient straf, maar wordt vergeven als wij er met een oprecht hart om vragen èn de wil hebben ons leven te beteren.

Kijk naar de twee die gekruisigd werden met Jezus. De ene besefte wat hij op zijn kerfstok had en vroeg om vergeving. Hij kreeg het: “Heden nog zult ge met Mij zijn in het paradijs”. De ander vroeg niet om vergeving. Tegen hem sprak Jezus deze woorden niet. Dan geldt niet de barmhartigheid maar de rechtvaardigheid. Genade is bedoeld om deugden aan te moedigen, niet om ze te ondermijnen.

Paus Johannes Paulus II zei het als volgt: God zal alles vergeven wat vergeven kàn worden. De Bijbel is er duidelijk in: God kan niet vergeven als niet om vergeving gevraagd wordt. Als God alles zou vergeven, of men nu spijt heeft of niet, zou dat betekenen dat we door zouden kunnen gaan met onze zondige levenswandel en dat dit ook nog eens volledig genegeerd zou worden. Er zou dan ook geen enkel appèl op ons gedaan worden onze levenswandel ten goede bij te stellen. Genade komt pas om de hoek kijken, waar wij beseffen dat we gezondigd hebben. Dat leidt tot een vreemde paradox: daar waar wij niet tot inkeer proberen te komen wordt de genadige God genadeloos. Eigenlijk is dat ook heel logisch. We zouden zelfs niet barmhartig voor anderen hoeven zijn. Het zou tevens degenen, die geen genade kennen voor anderen, bevestigen in hun gedrag. Want ja, ook voor hen zou God genadig zijn. Als dat het gevolg zou zijn van Gods oneindige barmhartigheid, zouden we nog veel slechter af zijn. De wereld zou een jungle zijn waar de zwaksten kansloos zijn.

Gebruik de vastentijd om Gods genade af te smeken. Het is nodig.

Hulpbisschop Mgr. Rob Mutsaerts

www.bisdomdenbosch.nl


 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: